De 8 principes van ecologische rechtvaardigheid

Ik tracht telkens mijn ethiek te verfijnen en bondiger uit te leggen. Hier opnieuw een poging tot superkorte samenvatting van de belangrijkste ethische principes, en enkele gevolgen daarvan.

1) Een rechtvaardige verdeling van levenskwaliteit: maximaliseer de levenskwaliteiten (welzijnswaarden) van alle voelende wezens, en geef daarbij sterke voorkeur aan een verhoging van de laagste welzijnswaarden. Dus maximaliseer de levenskwaliteit van de minst bedeelden (de voelende wezens met het minste welzijn), tenzij dit ten koste gaat van ontzettend veel meer welzijn van anderen. Voelende wezens zijn alle wezens die een complex zenuwstelsel hebben en die nu of in de toekomst leven (dus inclusief toekomstige generaties en voelende dieren). Zie https://stijnbruers.wordpress.com/2010/08/30/het-quasi-maximinprincipe/ en https://stijnbruers.wordpress.com/2010/10/17/a-model-for-a-theory-of-justice/

2) Het basisrecht van levende wezens (planten en wezens die complexe belangen hebben): dood of kwets geen planten voor de eigen luxebehoeften. Zeker niet om de sociale status te manipuleren (dus geen modetrends, statusconsumptie, commerciële reclame,…) . Men mag wel een levend wezen doden voor basisbehoeften (bv. verspreiden van kennis,…). Zie https://stijnbruers.wordpress.com/2010/07/11/het-ratio-patho-biocentrisme/

3) Het basisrecht van voelende wezens (wezens die complexe belangen hebben en die hun belangen ook subjectief kunnen gewaarworden): gebruik geen voelende dieren als louter middel voor de eigen behoeften (luxe, basisbehoeften,…), bmet uitzondering van  overlevingsbehoeften (dit zijn behoeften van een groep van wezens die, indien niet voldaan, leiden tot uitsterving van die groep en verlies van biodiversiteit). Men mag dus geen voelend wezen beschouwen als bezit en ook niet om een doel te bereiken diens lichamelijke integriteit of vrijheid schenden zonder vrijwillige toestemming. Zie https://stijnbruers.wordpress.com/2010/07/11/het-ratio-patho-biocentrisme/ (of iets preciezer: https://stijnbruers.wordpress.com/2011/12/25/the-basic-right/) en https://stijnbruers.wordpress.com/2010/12/17/wanneer-wordt-het-basisrecht-geschonden/

4) Het basisrecht van denkende wezens (wezens met complexe belangen die hun belangen subjectief kunnen gewaarworden, maar ook kunnen begrijpen; dus personen die kennis hebben van rechten en belangen): gebruik geen denkende wezens als louter middel voor de eigen doelen (zowel luxe, basis-, vitale als overlevingsbehoeften). Zie https://stijnbruers.wordpress.com/2010/07/11/het-ratio-patho-biocentrisme/ en https://stijnbruers.wordpress.com/2011/12/25/the-basic-right/

5) De intrinsieke waarde van biodiversiteit. Bescherm de biodiversiteit (verscheidenheid aan levensvormen). Biodiversiteit voor een ecosysteem is analoog aan welzijn voor een voelend wezens: beiden zijn intrinsiek waardevolle eigenschappen van een entiteit (ecosysteem, voelend wezen) dat uniek en onvervangbaar is. Zie https://stijnbruers.wordpress.com/2010/07/08/de-intrinsieke-waarde-van-biodiversiteit/

6) Herstellende rechtvaardigheid. Streef naar verzoening, vergeving en geweldloosheid in plaats van vergelding en straf. Ontwikkel hierbij een gevoel van universele liefde, een betrokkenheid bij alle leven, zelfs met mensen die immorele handelingen doen. Dus beschouw niemand als vijand. Vergelijk het met de onvoorwaardelijke liefde van een moeder voor haar kind dat de meest verschrikkelijke dingen doet. Die moeder zal trachten haar kind te stoppen, ze zal hem niet zomaar vertrouwen, maar ze zal hem nooit minachten of haten. Zie https://stijnbruers.wordpress.com/2010/05/15/ethiek-en-levenskunst-van-de-universele-liefde/

7) Rechtvaardige zorgverlening: men mag bij hulpverlening prioritaire aandacht schenken aan iemand met wie men een persoonlijke of emotionele band heeft, op voorwaarde dat men de keuze respecteert van andere hulpverleners om slachtoffers te helpen waarmee men geen emotionele band heeft. Dus tolereer de keuze van die andere hulpverleners. Partijdigheid mag indien men gelijkaardige partijdigheid van anderen kan tolereren. Zie ‘getolereerde keuzegelijkwaardigheid’ in https://stijnbruers.wordpress.com/2010/05/15/dieren-dilemmas-en-discriminatie/

8 ) De gulden regel: leef die principes na, waarvan we willen dat iedereen ze naleeft. Geef het goede voorbeeld en doe altijd datgene wat iedereen zou moeten doen, zelfs al doet niemand anders het. We moeten ons onvoorwaardelijk inzetten en desnoods tegen de stroom in durven roeien. We moeten ook die ethische regels naleven die universaliseerbaar zijn, wat wil zeggen dat als elk moreel bewust wezen die regel zou volgen en consequent zou toepassen, er geen onwenselijke gevolgen zullen zijn (dus dat er geen van bovenstaande principes geschonden worden). Als we een handeling of regel om na te leven moeten kiezen, moeten we ons de vraag stellen: wat zijn de gevolgen indien iedereen (die ertoe in staat is) die handeling zou stellen of regel zou volgen? Als de gevolgen overeenstemmen met bovenstaande principes 1 tot 5, dan moeten we die handeling stellen of regel volgen (zelfs al doen anderen het niet). Zie https://stijnbruers.wordpress.com/2010/12/05/we-hebben-meer-sukkelaars-nodig/.

Ter illustratie een aantal concrete maatregelen die volgen uit de principes van ecologische rechtvaardigheid:
-Eet veganistisch (volledig plantaardig): informeer u over gezonde veganistische voeding. We hebben geen dierlijke producten nodig om gezond te leven. Gebruik geen dieren voor kleding, amusement,… We mogen mensen en andere voelende dieren niet verhandelen, bezitten, gebruiken als slaven, vermoorden, uitbuiten, slachten, opeten,…
-Gebruik enkel milieuvriendelijke technologie.
-Bestrijd overconsumptie: leef sober in vrijwillige eenvoud. Verlaag uw ecologische voetafdruk. Gebruik geen luxe (alles wat te maken heeft met sociale status, behoeften gecreëerd door commerciële reclame, modetrends,…). Sta een teveel aan rijkdom en geld af ten gunste van de armste mensen en meest kwetsbare wezens.
-Bestrijd overbevolking: beperk zwangerschappen, steun organisaties die werken rond vrijwillige gezinsplanning in arme landen.
-Engageer u voor mens, dier en natuur.

Zie ook De ethische basis

Dit bericht werd geplaatst in Blog en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

11 reacties op De 8 principes van ecologische rechtvaardigheid

  1. Pingback: Wanneer wordt het basisrecht geschonden? | Stijn Bruers, one world activist

  2. hartje zegt:

    Beste Stijn,

    Ik vind het een beetje raar dat je enerzijds allerhande hulporganisaties voor mensen steunt maar anderzijds vindt dat we met te veel mensen zijn op deze aarde. Ik heb wel een vermoeden dat je houdt van alle levende wezens en dat je degenen die er zijn een zo goed mogelijk leven toewenst, maar denk je dat het zo niet nog moeilijker wordt om bv milieuverbeteringen te bereiken? Want al die mensen die door zulke organisaties gered worden zullen (zoals dat heel menselijk is) streven naar meer welvaart, zich voortplanten waarna hun kinderen ook weer streven naar meer welvaart,… Ja, ik weet ook wel dat bepaalde westerse landen grotere ecologische voetafdrukken hebben maar ik zie hier helaas nog niet snel verandering in komen.

    Voor alle duidelijkheid: ik ben géén mensenhater maar ik worstel zelf ook al een tijdje met dit dilemma vandaar dat ik nieuwsgierig ben naar jouw visie hierover.

    Mvg

    • stijnbruers zegt:

      Mij lijkt het een immorele optie om milieuverbeteringen te verwezenlijken door mensen te laten sterven aan armoede. Maar des te meer geld ik geef aan hulporganisaties voor mensen, des te meer ik me moet inzetten tegen de overbevolking. Een ethisch verantwoorde optie om te strijden tegen overbevolking is samengevat in de regel “het creëren van rechtvaardige voorwaarden voor een vrijwillige zwangerschapsbeperking”. Zie bv het programma van DEEP en deze tekst
      Dus vandaar bv dat we veel geld moeten schenken aan organisaties die werken rond gezinsplanning (bv. UNFPA)
      En verder moeten we ook onze overconsumptie aankaarten, en het goede voorbeeld geven, om ervoor te zorgen dat de derde wereld niet dezelfde hoge voetafdruk gaat hebben als de rijke westerling. Dus de voetafdruk van die rijke westerling moet drastisch naar omlaag, en die van de armste mensen moet omhoog, en het totaal moet onder het draagvlak van de aarde. Dat is “contraction & convergence”, of “schrink & share”, “dalen en delen” (daling van totale voetafdruk, en eerlijke verdelen).

      • hartje zegt:

        Dank voor je antwoord. Ik ben het absoluut met je eens dat het principe van “dalen en delen” tot een veel mooiere en betere wereld zou leiden. Ik probeer zelf te leven met zo weinig mogelijk overbodige luxe, tot op een niveau waar ik me goed bij voel, maar ik merk rondom mij dat dit niveau al te laag is voor velen. Ik voel dat ik eigenlijk op een grens zit, moest ik nog verder gaan zou ik mezelf een beetje buiten de maatschappij plaatsen. Daarom vind ik het een beetje utopisch van je om zo te redeneren, want ik ben al erg gedreven en ondervind nog moeite om mijn verbruik te verminderen (qua comfort, sociale contacten), dus zeker de grote massa die geen problemen ziet in hun absurde verbruik.

        Ik ben er niet zeker van of we al op een keerpunt zitten, ondanks de toegenomen aandacht voor milieu de laatste decennia en m.n. de laatste 10 jaar. We leven al zo lang in een consumptiemaatschappij dat dit slechts zal ombuigen als iedereen collectief gedwongen wordt om te consuminderen, en zie jij dat gebeuren? Vandaag nog hoorde ik in het nieuws dat we naar verwachting in 2011 met 7 miljard mensen zullen zijn op de wereld. Denk jij eerlijk gezegd dat vrijwillige geboortebeperking zoveel effect heeft als je ziet met welk tempo de wereldbevolking aangroeit? Is het dan beter voor alle wereldbewoners om aan dit tempo door te doen tot de wet van Gresham in werking treedt, of moeten we realistische maatregelen nemen?

        Groetjes

  3. stijnbruers zegt:

    Tja: ik zie drie mogelijkheden:
    -ofwel gaan we niet (of een klein beetje) dalen in onze consumptie, gaan we niet delen (geen ontwikkelingssamenwerking; de arme en zieke mensen maar laten sterven), en proberen we zo de biodiversiteit te beschermen (door bevolkingsreductie door hoger sterftecijfer). Principe 5 kan dan voldaan zijn, principe 1 niet. Dat is dus onrechtvaardig.
    -ofwel gaan we de arme mensen helpen (principe 1 naleven), dus wel delen, maar niet dalen in consumptie en ook geen daling in bevolking. Dan wort principe 5 (biodiversiteit) geschonden.
    -ofwel gaan we drastisch dalen en delen. Dan kunnen aan principe 1 en 5 wel voldaan zijn, op voorwaarde dat we niet enkel onze consumptie dalen, maar ook de bevolking.
    Of vrijwillige zwangerschapsbeperking zoveel effect zal hebben? Daar hebben we hoopgevend nieuws: lees https://stijnbruers.wordpress.com/2010/06/19/zet-de-bevolkingsfactor-opnieuw-op-de-politieke-agenda/
    Vrijwillige zwangerschapsbeperking kan zelfs effectiever zijn dan gedwongen 1 kind beleid (cfr China versus Iran).
    Mocht vrijwillige zwangerschapsbeperking niet voldoende blijken te zijn, dan pleit ik voor een systeem van verhandelbare geboorterechten. https://stijnbruers.wordpress.com/2010/05/15/verhandelbare-geboorterechten-en-ecologische-economie/
    Dergelijk systeem is nog sociaal rechtvaardig (eerlijke initiële verdeling van geboorterechten), effectief (vruchtbaarheidscijfer is goed te manipuleren) en efficiënt (tegemoet komend aan verschillen in kinderwens van verschillende mensen).

    • hartje zegt:

      Natuurlijk ben ik het met je eens dat we moeten streven naar jouw optie 3 (dat vond ik ook in mijn eerste bericht de ideale situatie). Vraag is gewoon of het realistisch is gezien de mentaliteit van mensen.
      Ik wist nog niet veel over vrijwillige zwangerschapsbeperking, dus ik ga me daar zeker eens in verdiepen. Bedankt alvast voor de info.

      Vriendelijke groet

      • stijnbruers zegt:

        Ik denk ook dat het weinig realistisch is dat mensen veel soberder gaan leven enzo. Vandaar dat ik het beruchte achtste principe (de gulden regel) heb toegevoegd. En verder is het voor ons een beetje zoeken wat luxe is en wat niet.

  4. hartje zegt:

    Ja, het 8ste principe huldig ik ook, alleen vrees ik dat onze bijdrage alleen niet veel zal uithalen. Ik zou graag iets doen dat meer impact heeft.

    Sorry ook voor de verwarring: ik bedoelde niet de wet van Gresham maar Maltus, m.a.w. dat bij te hoge bevolkingsdruk spanningen worden uitgelokt die de bevolking weer reduceren zoals zware hongersnoden, ziektes, ecologische rampen,…

  5. anne zegt:

    ik begrijp je visie op de geboorteregeling volkomen, maar ik denk dat je theorie te ideologisch is en niet echt reeel. op dit moment is er al een groot probleem met geboorteregeling door het opleidingsniveau van mensen en door de mate waarin ze geinformeerd zijn over mogelijkheden etc. dit resulteert bijvoorbeeld in tienerzwangerschappen met als gevolg in vele gevallen een grotere kans op kansarmoede. de overheid kan verschillende groepen van de samenleving nu al moeilijk genoeg bereiken om dit te veranderen. volgens mij zou vrijwillige zwangerschapsbeperking dus weinig kans op slagen hebben.
    over het verkopen van geboorterechten denk ik dat je op die manier een beetje een basis behoefte van de mens wegneemt: (keuze)vrijheid.
    en ik denk dat voortplanting een te natuurlijk gegeven is om volledig tegen te houden. als het recht op een kind verkocht wordt, maakt dit onze samenleving nog kunstmatiger dan ze al is.
    en je vergeet trouwens de religies en verschillende levensbeschouwingen die hiervoor in de weg staan.
    heb je trouwens al gedacht aan de gevolgen van deze acties voor de volgende generaties? een plotselinge en grote afname van geboortes zal op lange termijn zorgen voor onder andere vergrijzing. dit is, zoals je wel weet, nu al een groot maatschappelijk en economisch probleem.
    jammer genoeg heb ik zelf geen betere alternatieven, maar ik probeer wel kritisch te zijn. ik hoop dat je iets kan doen met mijn bedenkingen.

    • stijnbruers zegt:

      In een andere tekst spreek ik over het “creëren van rechtvaardige voorwaarden voor een vrijwillige zwangerschapsbeperking”. Daarin zit vervat uw bezorgdheid rond opleiding, seksuele voorlichting, toegang tot goedkope anticonceptie,… En dat is waarom wij eigenlijk massaal organisaties zouden moeten steunen die werken rond reproductieve gezondheid en gezinsplanning. Vandaar mijn oproep om bv. te doneren voor het UNFPA. Zelf heb ik in Afrika vrijwilligerswerk gedaan rond gezinsplanning Zie ook hier, een tekst die gaat over het belang van gezinsplanning voor armoedebestrijding.
      Het idee van verhandelbare geboorterechten beschouw ik als plan B, indien vrijwillige gezinsplanning niet voldoende zou zijn. Wat me intrigeert is dat je schrijft dat onze samenleving dan kunstmatiger wordt. Wat bedoel je daar precies mee? En is dat werkelijk een erger probleem dan bv. de biodiversiteitscrisis?
      Over vergrijzing: ik beschouw de ecologische crisis ernstiger. Het vergrijzingsprobleem kunnen we namelijk op verschillende manieren verzachten. Bv. door arbeidsherverdeling. We weten dat door technologische ontwikkeling de arbeidsproductiviteit stijgt. Kijk naar de landbouw: nu kunnen relatief weinig landbouwers veel mensen voeden. Dat was vroeger ondenkbaar. De arbeidsproductiviteit is zelfs zo hoog dat er werkloosheid is. En als de vergrijzing nog ernstiger wordt, dan ben ik bereid om bv. langer te werken. Immers, we hebben nu ook meer gezonde levensjaren. We zouden dan maar wat altruïstischer moeten zijn voor kwetsbare hoogbejaarden.
      Al bij al is het beter om nu meer in gezinsplanning te investeren, dan later met ernstige ecologische problemen geconfronteerd te worden. Als we nu niets doen, riskeren we catastrofes voor mensen (en laten we de rest van de natuur niet vergeten!), of worden we gedwongen om drastischer maatregelen te nemen om het bevolkingsprobleem in te dijken.

  6. Kunnie Gras zegt:

    Beste Stijn, ik wil je bedanken voor je onvoorwaardelijke inzet in het opwekken van universele liefde.
    Ik doe op mijn manier graag met je mee.
    Harte groet Kunnie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s