Een held zijn was nog nooit zo eenvoudig

Opiniestuk naar aanleiding van Wereld Malaria Dag (25 april)

Een kind steekt onverwachts de straat over. Je springt van je fiets, grijpt het bij de kraag en de vrachtwagen raast voorbij. Kind gered, fiets stuk. Niemand zou twijfelen om zo’n heldendaad kan verrichten, zelfs al kost het je een dure fiets. We zijn echter, gelukkig maar, niet elke dag getuige van dergelijke voorvallen. Maar wat we ons niet realiseren, is dat het redden van een leven heel eenvoudig is. Ook vandaag kunnen we een held zijn en effectief een leven redden.

25 april is het Wereld Malaria Dag. Van hevige koortsaanvallen tot verstoppingen van de hersenbloedvaten: dagelijks sterven meer dan duizend mensen aan malaria. Het goede nieuws is dat we het aantal malariadoden de laatste jaren zeer sterk zien dalen: een halvering tijdens het afgelopen decennium. De interventies om malaria te voorkomen en behandelen worden steeds doeltreffender. Ook wij kunnen levens redden en ervoor zorgen dat kinderen niet sterven aan malaria. Je kunt een held zijn, niet door je eigen leven te riskeren, maar eenvoudig door geld te doneren aan effectieve goede doelen.

Misschien heb je twijfels bij het idee dat jij een leven kunt redden. Die twijfel wordt volledig weggenomen door de nieuwe, sterk groeiende mondiale beweging van Effectief Altruïsme. Een effectieve altruïst is te vergelijken met een slimme investeerder die op een heel rationele, wetenschappelijk onderbouwde manier de meest effectieve investeringskansen onderzoekt en benut. In tegenstelling tot een investeerder die streeft naar een maximale winst voor zichzelf, streeft een effectieve altruïst naar een maximale positieve impact voor de wereld. De effectieve altruïst volgt de wetenschappelijke methode zoals men die gebruikt in de geneeskunde om de doeltreffendheid van een nieuw medicijn te achterhalen. De interventies van hulporganisaties worden waar mogelijk onderworpen aan gerandomiseerde experimenten met controlegroep, meta-analyses enzovoort.

En zo kwamen de effectieve altruïsten tot een schokkende vaststelling: sommige  interventies en hulporganisaties kunnen tot wel 100 keer kostenefficiënter dan andere. Dat wil zeggen dat je met dezelfde honderd euro veel meer levens kunt redden.

Bij die keuze van beste goede doelen zouden we dezelfde houding moeten aannemen als bij de keuze van de beste computer. Bij het kopen van een nieuwe computer ben je waarschijnlijk enkel geïnteresseerd in de kosten-batenverhouding: hoeveel geheugen en welke functies krijg je voor de goedkoopste prijs? Het percentage administratiekosten, het reclamebudget van de fabrikant of de hoogte van het salaris van de CEO, zijn niet relevant. Maar een hulporganisatie beoordelen we nog wel te vaak aan de hand van dergelijke irrelevante parameters. Enkel de kosten-batenverhouding van de hulporganisatie is wat ons echt zou moeten interesseren als we een effectieve held willen zijn en extra levens willen redden.

Centraal in de effectief altruïsme beweging staan zogenaamde metacharities: goede doelen die de effectiviteit van andere goede doelen onderzoeken en evalueren. Eén van de meest toonaangevende metacharities is GiveWell, die elk jaar topaanbevelingen formuleert: een beperkt aantal van de meest doeltreffende hulporganisaties. Bij die topaanbevelingen staat op nummer één de Against Malaria Foundation, een organisatie die bednetten verdeelt in Afrika zodat kinderen ’s nachts niet meer gestoken worden door malariamuggen. Uit onderzoek gepubliceerd in wetenschappelijke topvakbladen blijkt dat deze goedkope interventie (slechts 2,2 euro per bednet) veel levens redt en dat er nog veel te weinig bednetten worden verdeeld. Een organisatie zoals de Against Malaria Foundation is erg kostenefficiënt in het redden van levens, hun werking is zeer transparant en ze zitten nog niet aan hun maximale capaciteit: ze hebben nog veel ruimte voor extra donaties die doeltreffend ingezet kunnen worden.

Met een gift van honderd euro aan de Against Malaria Foundation kun je een gezond levensjaar redden (iemands handicapvrije levensverwachting met één jaar verlengen). Mocht je dus elk jaar op Wereld Malaria Dag een gift van 100 euro doen, dan heb je een volledig leven gered. Even ter vergelijking: eenvoudige milieutips zoals een paar minuten korter douchen, kraantjeswater in plaats van flessenwater drinken, meer groenten in plaats van vlees eten of een dikke trui dragen in de winter, besparen al gauw 100 euro per jaar.

Zo krijgen we een indrukwekkende win-win: je leeft duurzamer en met het uitgespaarde geld kun je meerdere levens redden. De potentiële slachtoffers van malaria zal het echter worst wezen waar je je geld vandaag vandaan haalt. Wie op Wereld Malaria dag een held wilt zijn, koopt bednetten.

Stijn Bruers, Kris Martens en Tobias Leenaert zijn initiatiefnemers van de effectief altruïsme beweging in Vlaanderen

Dit bericht werd geplaatst in Blog en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s