De ongewenste willekeur van een boerkiniverbod

De laatste tijd is er in landen zoals Frankrijk en België veel te doen rond een verbod op het dragen van boerkini zwemkledij in openbare zwembaden en op stranden. Een boerkini is een badpak dat ook hoofdhaar, armen en benen bedekt. Sommige Franse badplaatsen hebben de boerkini reeds verboden. Een dergelijk boerkiniverbod is een duidelijke illustratie van een irrationele ethiek, een ethiek die ongewenste willekeur bevat. Het is een schending van het antiwillekeurprincipe dat zegt dat we alle vormen van willekeur moeten vermijden die niet door iedereen op een consistente manier gewild kunnen worden.

Waarom is het boerkiniverbod een vorm van willekeur? Het is willekeur omdat we ons de vraag kunnen stellen: waarom wel de boerkini verbieden en niet bijvoorbeeld de  bikini of het badpak? De tegenstanders van boerkini’s zijn geen tegenstanders van bikini’s, en dat is inconsistent, want alle argumenten om tegen de boerkini te zijn kunnen ook gebruikt worden tegen de bikini.

-“De boerkini is een symbool van onderdrukking van vrouwen want het is ondenkbaar dat een vrouw zo’n afstotelijk, onhandig badpak uit vrije wil zou willen dragen.” Zo kunnen we ook zeggen dat de bikini een vorm van vrouwenonderdrukking is, want mannen moeten hun borsten en tepels niet bedekken. Welke man zou er met zo’n rare tepelbedekkende zwemkledij willen rondlopen? Geen enkele man gaat dat uit vrije wil doen. Dus vrouwen kunnen dat dan toch ook niet uit vrije wil willen? Waarom moeten vrouwen zo’n onhandig borstbedekkend ding dragen? Als we ons kunnen voorstellen dat vrouwen uit vrije wil borstbedekkende zwemkleding willen dragen (omwille van groepsconformiteit, schaamte of onzekerheid over het eigen lichaam), dan kunnen we ons ook voorstellen dat er vrouwen zijn die uit vrije wil armbedekkende, hoofdhaarbedekkende en/of beenbedekkende zwemkleding willen dragen. Het moeten bedekken van vrouwenborsten en vrouwentepels kan ook aanzien worden als een restant van vrouwenonderdrukking. Het is willekeur om te zeggen dat het bedekken van borsten en tepels belangrijker is dan het bedekken van armen, benen en hoofdhaar. Waarom mogen borsten wel en hoofdhaar niet bedekt worden?

-“Een boerkini is aanstootgevend seksisme.” Als een boerkini aanstootgevend is, dan kan men evengoed een bikini aanstootgevend vinden, want geen enkele man zou zoiets willen dragen. Een man met een bikini, dat is geen zicht.

-“Het toelaten van boerkini’s gaat binnenkort leiden tot een verplichting voor alle vrouwen om boerkini’s te dragen.” Dit is een zogenaamd hellend vlak drogreden. Dat vrouwen bikini’s moeten dragen gaat nooit leiden tot het verplichten van bikini’s bij mannen of tot een verbod op naaktstranden. Het toelaten van een hoofddoek bij moslima’s leidde ook niet tot een verplichting om een hoofddoek te dragen bij niet-moslimvrouwen. Dat moslima’s boerkini’s mogen (maar niet moeten) dragen hoeft dus al zeker niet te leiden tot het verplichten van boerkini’s bij niet-moslimvrouwen.

“Door het toelaten van boerkini’s gaan moslimvrouwen die geen boerkini willen dragen wel groepsdruk ondervinden van de boerkinidragende vrouwen.” Dit kan ook gezegd worden van het toelaten van een bikini: er zijn vrouwen die liever topless willen zwemmen maar die sociale druk ervaren als alle andere vrouwen met een bikini zwemmen. En bij bikini’s is er zelfs sprake van een verplichting in plaats van een toelating.

-“Door boerkini’s toe te laten gaan we (moslim)mannen een verkeerde boodschap over vrouwelijke seksualiteit meegeven, dat een vrouw met onbedekte lichaamsdelen altijd open staat voor eender welke vorm van seksueel contact, dat een vrouw met onbedekte lichaamsdelen als het ware een hoer is die op zoek is naar seks, dat de man zich niet hoort te beheersen bij het zien van een vrouw met onbedekte lichaamsdelen. Kijk maar hoe (moslim)mannen reageren op vrouwen die niet volledig bedekt zijn.” Hetzelfde kan gezegd worden van een bikini. Vrouwen die topless gaan zwemmen worden ook vaker lastiggevallen door mannen. Borstbedekkende kleding kan dus aan mannen ook de verkeerde boodschap geven dat topless vrouwen hoeren zijn en dat het niet aan de man is om zich te beheersen bij het zien van een topless vrouw.

-“Moslimvrouwen worden door moslimmannen onderdrukt en de boerkini is daar een duidelijk voorbeeld van, want de mannen willen niet dat hun vrouwen met een gewoon badpak of bikini gaan zwemmen. Een moslimman wil niet dat andere mannen naar zijn onbedekte vrouw kijken, alsof zijn vrouw echt zijn exclusieve bezit is.” Er zijn ook niet-moslimmannen die niet willen dat hun vrouwen topless gaan zwemmen, die niet willen dat andere mannen de borsten van hun vrouwen kunnen zien. Zo kan men de bikini dus ook als symbool van exclusief bezit van een vrouw aanzien. Daarnaast zijn er moslimvrouwen die bijvoorbeeld geen partner hebben en toch zelf beslissen om een boerkini te dragen, net zoals er vrouwen zijn die zelf kiezen een bikini te dragen, los van wat hun mannen ervan denken.

Een verbod op boerkini’s maar niet op bikini’s is een vorm van willekeur, want er is geen goede regel waarom het ene badpak wel en het andere niet verboden zou moeten worden. Er is geen reden waarom het bedekken van lichaamsdelen X en Y (bv. borsten en tepels) belangrijker zou zijn dan het bedekken van lichaamsdelen X, Y, Z en W (bv. borsten, tepels, hoofdhaar en ledematen). Die willekeur is ook een vorm van ongewenste willekeur, want er zijn personen, met name moslimvrouwen, die die willekeur niet op een consistente manier kunnen willen, omdat het hun vrijheid berooft en ze willen vrijheid. Door het verbieden van boerkini’s gaat men het net voor de onderdrukte en meest kwetsbare groep van moslimvrouwen nog moeilijker maken. Die moslima’s gaan dan thuisblijven in plaats van zwemmen, en dan krijgen ze dus effectief nog minder vrijheden door zo’n verbod. Men moet net de keuzevrijheden van de meest kwetsbare groep vergroten. Die moslima’s verkiezen met boerkini zwemmen boven thuisblijven en thuisblijven boven met bikini zwemmen. Dan mag men niet zomaar hun sterkste preferentie verbieden, want met boerkini zwemmen is niet schadelijk voor anderen. Met boerkini zwemmen is even onschadelijk voor anderen als met bikini zwemmen.

De meest rationele oplossing, dus de oplossing die het beste past bij onze belangrijke waarden van vrijheid en gelijkheid, is dat zowel boerkini’s als bikini’s toegelaten maar niet verplicht zijn voor zowel mannen als vrouwen. Het dragen van een zwembroek kunnen we voor iedereen verplichten en het versluieren van het aangezicht kunnen we voor iedereen verbieden, maar daarnaast mag iedereen dragen wat men wil en lichaamdelen bedekken die men wil.

Het idee om onderdrukte moslimvrouwen te helpen door hen het dragen van een boerkini te verbieden, is een ondoeltreffende strategie, en in die zin irrationeel. Door een boerkiniverbod gaan onderdrukkende moslimmannen niet plots tot het inzicht komen dat hun onderdrukkende houding immoreel is. Vrouwenonderdrukking proberen te bestrijden door een boerkiniverbod is zoals een touw proberen te verplaatsen door tegen het ene uiteinde van het touw te duwen. Dan gaat dat uiteinde gewoon buigen, maar het touw verschuift niet. Men kan beter aan de andere kant van het touw trekken. Dus men kan beter de onethische, vrouwonvriendelijke attitude van de onderdrukkende mannen aanpakken dan de onderdrukte vrouwen vrijheden te ontnemen.

Sommige, vooral conservatieve politieke partijen pleiten voor een boerkiniverbod. Dat een dergelijk verbod ongewenste willekeur bevat en dus irrationeel is, is een sterke aanwijzing dat kritisch denken en een streven naar een rationele ethiek ook in de politiek erg belangrijk zijn en dat zelfs belangrijke politici vatbaar zijn voor irrationele ongewenste willekeur. Het boerkiniverbod is een goede illustratie van het belang van kritisch denken in de ethiek.

Dit bericht werd geplaatst in Blog. Bookmark de permalink .

Een reactie op De ongewenste willekeur van een boerkiniverbod

  1. Floris vegan den Berg zegt:

    Mooie en gedegen (liberale) analyse!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s